Omurilik Kanal Darlığı

Omurilik Kanal Darlığı

Omurga, kemik yapılar (omurlar) ve bu yapılar arasında bulunan disklerden oluşur. Omurların içinden geçen kanal, omuriliği korur. Zaman içinde ya da bazen doğuştan gelen nedenlerle bu kanal daralabilir. Bu duruma omurilik kanal darlığı ya da tıbbi ismiyle spinal stenoz denir. Genellikle bel bölgesinde (lomber) ya da boyun (servikal) bölgede görülür. En sık karşılaşılan formu ise lomber spinal stenoz yani bel bölgesi kanal daralmasıdır.

Omurilik Kanal Darlığı Neden Olur?

Omurilik kanal daralmasının nedenleri kişiden kişiye değişmekle birlikte çoğunlukla yaşa bağlı değişikliklerden kaynaklanır:

• Yaşlanma ve dejeneratif değişiklikler: Yıllar içinde omurgayı oluşturan diskler su kaybederek yassılaşır. Bu durum omurlar arasındaki mesafenin azalmasına ve sinir yollarının sıkışmasına yol açar.
• Kireçlenme (osteoartrit): Kemiklerde ve eklemlerde meydana gelen yapısal bozukluklar kanal daralmasına neden olabilir.
• Fıtıklar ve disk kaymaları: Omurilik kanalına doğru baskı yapan diskler spinal stenozu tetikleyebilir.
• Travmalar: Kaza, düşme gibi travmalar kanalı daraltan kemik çıkıntıları ya da kaymaları tetikleyebilir.
• Geçirilmiş ameliyatlar: Bel bölgesine yapılan bazı cerrahi işlemler, sonradan daralmaya yol açabilir.
• Doğumsal darlık: Bazı bireyler genetik olarak dar bir omurilik kanalıyla doğarlar.
• Tümör, enfeksiyon ya da kist gibi nadir durumlar da kanal içinde baskı yaratabilir.

Omurilik Kanal Darlığı Belirtileri Nelerdir?

Omurilik kanal daralması belirtileri darlığın yerine ve şiddetine göre farklılık gösterir. En sık görülen semptomlar:

• Belden bacağa doğru yayılan ağrı: Sinir sıkışmasına bağlı olarak bel, kalça, bacak ya da ayaklara kadar inen sızı veya yanma hissi olabilir.
• Yürürken zorlanma: Şikayetler genellikle yürürken artar, hasta sık sık dinlenme ihtiyacı hisseder.
• Bacaklarda uyuşma, karıncalanma ve güçsüzlük: Nörolojik etkilenim nedeniyle his kaybı ve kas performansında azalma olabilir.
• Denge kaybı ve yorgunluk: Kaslar yeterince desteklenemedikçe hasta daha çok yorulur.
• İleri evrelerde idrar ve bağırsak kontrol problemleri görülebilir. Bu durumda acilen uzman bir hekime başvurulmalıdır.

Omurilik Kanal Darlığı Tanısı Nasıl Konur?

Tanı koymak için hasta hikâyesi dikkatle dinlenir, sonrasında fizik muayene ve görüntüleme yöntemlerine başvurulur:

• Nörolojik muayene: Refleks, kas güçlü, duyusal algı gibi kriterler değerlendirilir.
• MR (Manyetik Rezonans) görüntüleme: Omurilik kanalının darlık seviyesi ve sinirlerin etkilenme durumu detaylı görülür.
• BT (Bilgisayarlı Tomografi): Kemik yapıların detaylı analizi için kullanılır.
• Gerekli durumlarda EMG testiyle sinir fonksiyonları değerlendirilebilir.

Omurilik Kanal Darlığı Tedavisi Nasıldır?

Kanal daralmasının derecesi tedavi seçeneğini belirler. Tedavideki temel amaç; baskıya uğrayan sinirlerin rahatlatılmasıdır.

Ameliyatsız Tedavi Yöntemleri:

• Ağrı kesici ve kas gevşeticiler, antiinflamatuar ilaçlar
• Fizik tedavi ve egzersiz programları
• Manuel terapi, kuru iğne, traksiyon gibi destek yöntemler
• Bel korsesi ve postür düzenleyici aparatlarla yürüyüşü kolaylaştırmak

Hafif vakalarda bu yaklaşımlar uzun süreli konfor sağlayabilir. Ancak ilerleyici ve dirençli durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir.

Omurilik Kanal Darlığı Ameliyatı Nasıldır?

Gelişmiş vakalarda uygulanan çözümlerden biri de mikrocerrahidir. Bu yöntemde daralan kanal genişiletmek için sinirlerin etrafı temizlenir.

• Minimal invaziv tekniklerle yapılan bu işlemde kesi çok küçüktür.
• İşlem sırasında çevre dokulara zarar verilmez.
• Hastalar genellikle 1 gün içinde taburcu edilir ve 1–2 hafta içinde günlük hayata dönebilir.
• “Felç riskim var mı?” sorusu hastalar tarafından sık sorulsa da uzman ellerde risk son derece düşüktür.

Ameliyat sonrasi rehabilitasyon süreci de tedavinin başarısında önemlidir.

Sık Sorulan Sorular