Belde Platin Ömür Boyu Kalır mı? Vidalar Ne Zaman Çıkarılır?

“Belime vida takıldı. Kemikler kaynadıktan sonra bunların çıkarılması gerekmiyor mu?” Omurga ameliyatı sonrasında kişilerin en sık merak ettiği konulardan biri budur.

Kısa cevap: Hayır. Omurga ameliyatlarında kullanılan vida ve çubuk sistemlerinin rutin olarak çıkarılması gerekmez.

Halk arasında “belde platin” olarak adlandırılan sistemler çoğunlukla titanyum veya benzeri biyouyumlu alaşımlardan üretilen vida ve çubuklardan oluşur. Bu implantlar omurların cerrahi olarak sabitlenmesine yardımcı olurken, asıl kalıcı stabilite zaman içinde gerçekleşen kemik füzyonu, yani omurların birbirine kaynamasıyla sağlanır. Kemik kaynaması tamamlandıktan sonra implantların mekanik görevi azalabilir. Ancak bu, vidaların otomatik olarak çıkarılması gerektiği anlamına gelmez. Başarılı spinal füzyon sonrasında yapılan çalışmalarda da şikâyeti bulunmayan kişilerde implantların rutin olarak çıkarılmasının belirgin bir yarar göstermediği ve kararın hasta bazında verilmesi gerektiği bildirilmektedir.

Belde Platin Neden Takılır?

Omurgaya vida ve çubuk yerleştirilmesinin amacı yalnızca omurları “birbirine vidalamak” değildir. Omurga stabilizasyonu;

• Bel kayması,
• Omurgada instabilite,
• Bazı omurga kırıkları,
• Omurga deformiteleri,
• Bazı kanal darlığı ameliyatları,
• Daha önce geçirilmiş cerrahi sonrasında gelişen mekanik sorunlar

gibi durumlarda gündeme gelebilir.

Vida ve çubuk sistemi problemli omurga segmentini belirli bir pozisyonda tutarken, kemik grefti aracılığıyla omurlar arasında zaman içerisinde füzyon gelişmesi hedeflenir. Çalışmalar spinal füzyonda metal plak, vida veya rodların, omurların birbirine kaynayıp tek bir kemik yapı halinde iyileşmesi sırasında segmenti sabit tutmak amacıyla kullanılabildiğini göstermektedir.

Omurga stabilizasyonunun hangi hastalarda gerektiğini ve spinal füzyonun nasıl uygulandığını daha ayrıntılı öğrenmek isterseniz Omurga Stabilizasyonu Nedir? Spinal Füzyon ve Omurga Eğriliği Tedavisi rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Omurga Stabilizasyonu Nedir? (Spinal Füzyon ve Omurga Eğriliği Tedavisi)

Kemik Kaynadıktan Sonra Vidalar Neden Çıkarılmıyor?

Bu noktada sık karşılaşılan düşünce şudur: “Kemik zaten kaynadıysa vida artık gereksiz. O zaman çıkarmak daha iyi değil mi?” Ancak ikinci bir ameliyatın kendine ait riskleri vardır.

İmplant çıkarılması sırasında:

• Cerrahi bölgenin yeniden açılması,
• Kas ve yumuşak dokuların tekrar geçilmesi,
• Kanama,
• Enfeksiyon,
• Sinir veya çevre dokuların etkilenmesi,
• İmplant çıkarılan bölgelerde mekanik değişiklikler

gibi riskler değerlendirilmelidir. Bu nedenle şikâyete neden olmayan ve komplikasyon oluşturmayan bir implantın yalnızca “artık görevini tamamladı” düşüncesiyle çıkarılması standart yaklaşım değildir.

2022 yılında başarılı lomber füzyon sonrasında implant çıkarılmasını değerlendiren bir çalışmada da, ameliyat öncesinde implantla ilişkili rahatsızlığı bulunmayan hastalarda rutin çıkarma önerilmemiştir. Araştırmacılar yarar ve risklerin her hasta için ayrı değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Omurga cerrahisine yönelik NHS hasta bilgilendirmesinde de metal sistemlerin füzyon oluşana kadar destek sağladığı ve sorun yaratmadığı sürece genellikle çıkarılmadığı belirtilmektedir.

Beldeki Platin Hangi Durumlarda Çıkarılabilir?

Beldeki implantların çıkarılması için tek bir neden yoktur. Karar implantın neden takıldığına, omurganın kaynayıp kaynamadığına, hastanın şikâyetlerine ve görüntüleme bulgularına göre değişir.

1. İmplantla İlişkili Enfeksiyon

Omurga implantı çevresinde gelişen enfeksiyon, implant çıkarılmasının değerlendirilebildiği en önemli durumlardan biridir. Ancak burada bile “Enfeksiyon varsa vida hemen çıkarılır.” şeklinde basit bir kural yoktur. Özellikle ameliyattan kısa süre sonra ortaya çıkan enfeksiyonlarda, omurga henüz yeterince kaynamadıysa implantların çıkarılması omurganın stabilitesini bozabilir. Bu nedenle erken enfeksiyonlarda uygun hastalarda cerrahi temizlik ve antibiyotik tedavisiyle implantın korunması düşünülebilir.

Buna karşılık kronik veya geç dönem implant enfeksiyonlarında, özellikle implant başarısızlığı veya kaynamama gibi sorunlar da bulunuyorsa çıkarma ya da revizyon daha fazla gündeme gelebilir. 2024 tarihli güncel bir spinal implant enfeksiyonu derlemesi de erken ve stabil implant enfeksiyonlarında implantın korunabileceğini; kronik enfeksiyonlarda ise çıkarma veya revizyonun daha sık değerlendirildiğini belirtmektedir. 2021 sistematik derlemesinde de mevcut kanıtların heterojen olduğu ancak erken enfeksiyonlarda implantın korunmasının, geç enfeksiyonlarda ise çıkarılmasının daha fazla desteklendiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Vidaların Gevşemesi veya İmplant Yetmezliği

Vida ile kemik arasındaki bağlantının bozulması bazı hastalarda implantın gevşemesine neden olabilir. Bu durumda:

• Ameliyat bölgesinde yeniden başlayan ağrı,
• Hareketle belirginleşen mekanik şikâyetler,
• Röntgen veya BT’de vida çevresinde değişiklik,
• Çubuk veya implant sisteminde kırılma,
• Omurga hizasında değişiklik

gibi bulgular değerlendirilebilir. Ancak röntgende vida gevşemesi görülmesi de tek başına implantın çıkarılması gerektiği anlamına gelmez. Öncelikle füzyonun durumu, omurganın stabilitesi ve hastanın şikâyetleri değerlendirilir. Bazı hastalarda yalnızca takip yeterliyken bazı durumlarda implant çıkarılması yerine revizyon ve yeniden stabilizasyon gerekebilir.

Platin gevşemesinin hangi belirtilerle ortaya çıkabileceğini ve görüntülemelerde nasıl değerlendirildiğini Belde Platin Gevşemesi Belirtileri: Nelere Dikkat Etmeli? içeriğimizde ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.

Belde Platin Gevşemesi Belirtileri: Nelere Dikkat Etmeli?

Vida Kırılırsa Mutlaka Çıkarılması Gerekir mi?

Vida veya çubuk sisteminde kırılma görülmesi önemli bir bulgu olsa da tedavi yalnızca implantın kırılmış olmasına göre belirlenmez. Buradaki esas sorulardan biri şudur: Omurlar arasında sağlam bir kemik füzyonu oluşmuş mu? Eğer kemik yeterince kaynamamışsa implantın kırılması omurga segmentinde devam eden hareket veya psödoartroz, yani kaynamama ihtimalini düşündürebilir. Bu durumda yalnızca kırık parçayı çıkarmak yerine:

• Füzyonun değerlendirilmesi,
• Omurga hizasının kontrol edilmesi,
• Sinir yapılarına bakılması,
• Gerekirse stabilizasyon sisteminin revize edilmesi

gündeme gelebilir. Dolayısıyla “vida kırıldı = vida çıkarılır” şeklinde otomatik bir tedavi algoritması yoktur.

Belde Platin Ağrı Yaparsa Çıkarılabilir mi?

Bu soru biraz daha karmaşıktır. Çünkü omurga ameliyatı geçirmiş bir hastada devam eden bel ağrısının nedeni her zaman implant değildir. Ağrı;

• Komşu segmentlerdeki dejenerasyon,
• Kas ve yumuşak dokular,
• Sinir kökü sorunları,
• Füzyonun tamamlanmaması,
• Omurga dengesindeki değişiklik,
• Enfeksiyon,
• İmplant irritasyonu

gibi farklı nedenlerle ilişkili olabilir. Bu nedenle platin çıkarma ameliyatından önce ağrının gerçekten implantla ilişkili olduğuna dair klinik değerlendirme önemlidir.

2015 yılında solid füzyonu bulunan ve başka belirgin neden saptanamayan devamlı bel ağrılı hastaları inceleyen çalışmada, implant çıkarılması sonrasında hastaların yaklaşık üçte ikisinde ağrı ve fonksiyon skorlarında iyileşme görülmüştür. Ancak bütün hastalar fayda görmemiştir. Benzer biçimde başka bir çalışmada da implant çıkarılması sonrası bazı hastalarda ağrı azalırken tüm hastalarda tam ağrı kontrolü sağlanmadığı bildirilmiştir.

Platin Çıkarılırsa Ağrı Kesin Geçer mi?

Bu konuda hastanın ameliyat öncesinde doğru beklentiye sahip olması önemlidir. İmplantın gerçekten ağrının kaynağı olduğu seçilmiş hastalarda çıkarılması yarar sağlayabilir. Ancak bel ağrısı multifaktöriyel olabilir ve implant çıkarıldıktan sonra da devam edebilir.

2020 yılında lomber füzyon sonrası devam eden ağrısı bulunan 30 hastayı değerlendiren bir çalışmada, implant çıkarılması sonrasında ağrı ve fonksiyon skorlarında belirgin iyileşmeler görülmüştür. Buna karşılık mevcut literatür sonuçları bütün hastalarda aynı değildir. Bu nedenle implant çıkarılması bir ağrı tedavisi garantisi olarak değil, dikkatli hasta seçimi gerektiren ikinci bir cerrahi işlem olarak değerlendirilmelidir.

Platin Çıkarılmadan Önce Kemik Kaynaması Kontrol Edilir mi?

Evet, özellikle implantların stabilizasyon amacıyla kullanıldığı spinal füzyon ameliyatlarından sonra bu konu son derece önemlidir. Vidalar çıkarılmadan önce cerrah;

• Omurlar arasında füzyon gelişip gelişmediğini,
• İmplantın stabil olup olmadığını,
• Omurgada anormal hareket bulunup bulunmadığını,
• Deformite veya kayma riskini

değerlendirir. Bunun için hastaya göre:

• Ayakta röntgen,
• Dinamik fleksiyon-ekstansiyon grafileri,
• Bilgisayarlı tomografi,
• Gerektiğinde MR

gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir. Çünkü füzyon tamamlanmadan implantların çıkarılması, vidaların sağladığı mekanik desteğin kaybedilmesine ve omurgada yeniden instabilite gelişmesine neden olabilir. Spinal enfeksiyon literatüründe de erken dönemde implant çıkarılmasının instabilite, kaynamama ve deformite riskleri nedeniyle dikkatle değerlendirilmesi gerektiği belirtilmektedir.

Kemik Tamamen Kaynadıysa Platin Çıkarmak Risksiz midir?

Kemik füzyonunun tamamlanmış olması önemli bir güvenlik kriteridir ancak ikinci ameliyatın tamamen risksiz olduğu anlamına gelmez. Özellikle:

• Uzun segment stabilizasyonlarda,
• Omurga deformitesi ameliyatlarında,
• Çok seviyeli füzyonlarda,
• Kemik kalitesinin zayıf olduğu hastalarda

implant sisteminin çıkarılmasının omurganın mekanik davranışı üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilmelidir. Örneğin 2025 yılında ağrılı pelvik vidaların çıkarılmasını değerlendiren bir çalışmada hastaların büyük bölümünde ağrı iyileşmiş olsa da, bazı hastalarda vida çıkarıldıktan sonra sakral kırık veya rod kırığı gibi mekanik komplikasyonlar görülmüştür. Bu çalışma özellikle uzun füzyon sistemlerini değerlendirdiği için her bel ameliyatına doğrudan genellenemez; fakat implant çıkarılmasının basit ve risksiz bir işlem olarak görülmemesi gerektiğini göstermesi açısından önemlidir.

Platin Çıkarıldıktan Sonra Omurga Tekrar Kayar mı?

Bu sorunun cevabı hastanın geçirdiği ilk ameliyatın nedenine ve füzyonun durumuna bağlıdır. Sağlam kemik füzyonu oluşmuşsa omurlar artık tek bir stabil yapı şeklinde çalışabilir. Ancak özellikle:

• Füzyon yeterli değilse,
• Omurga deformitesi mevcutsa,
• Çok uzun segmentler sabitlenmişse,
• Mekanik denge problemi bulunuyorsa

implant çıkarıldıktan sonra omurgadaki hizalanmanın korunup korunamayacağı ayrıca değerlendirilmelidir. Posterior spinal füzyon sonrasında implant çıkarılmasını değerlendiren bazı çalışmalarda, özellikle deformite cerrahisi hastalarında implant çıkarılması sonrasında eğriliğin yeniden ilerleyebildiği bildirilmiştir. Omurganın genel mekanik dengesi de önemlidir.

Belde Platin Çıkarma Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Cerrahi teknik hastanın mevcut implant sistemine ve önceki ameliyatına göre değişir. Genellikle eski cerrahi alana ulaşılarak vida ve çubuk sistemi ortaya çıkarılır. Ardından implantlar uygun cerrahi ekipmanlarla çıkarılır. Ancak cerrahinin kapsamı:

• Kaç seviyede implant bulunduğuna,
• Vidaların kemikle ilişkisine,
• Füzyonun durumuna,
• Daha önce geçirilen ameliyatlara,
• Aynı seansta başka bir revizyon işlemi gerekip gerekmediğine

bağlıdır. Bazı hastalarda yalnızca implant çıkarılırken, bazı hastalarda yeniden stabilizasyon veya farklı bir revizyon cerrahisi gerekebilir. Bu nedenle “platin çıkarma ameliyatı” her hastada aynı büyüklükte bir operasyon değildir.

Platin Çıkarıldıktan Sonra Tekrar Vida Takılabilir mi?

Evet, bazı durumlarda. Örneğin implant sisteminde başarısızlık varsa ancak omurganın hâlâ stabilizasyona ihtiyacı devam ediyorsa amaç vidaları tamamen ortadan kaldırmak değil, başarısız sistemi revize etmek olabilir. Bu durumda eski implantlar çıkarıldıktan sonra:

• Yeni vidalar,
• Farklı vida çapları veya seviyeleri,
• Yeni rod sistemi,
• Ek kemik grefti

kullanılarak yeniden stabilizasyon yapılabilir. Dolayısıyla revizyon cerrahisinde: “Platin çıkarıldı” ile “Platin artık gerekli değil” aynı şeyi ifade etmez.

Omurga Vidaları Vücuda Zarar Verir mi?

Modern spinal implant sistemleri vücutta uzun süre kalacak şekilde tasarlanır. Halk arasında “platin” olarak adlandırılan sistemlerin önemli bölümü titanyum alaşımlarından üretilir. Hastaların büyük kısmında bu implantlar:

• Sorun oluşturmadan kalabilir,
• Rutin olarak çıkarılmaz,
• Uzun dönem omurga stabilitesinin bir parçası olarak bırakılabilir.

Dolayısıyla vücutta metal bulunması tek başına bir problem olduğu anlamına gelmez. Önemli olan implantın: stabil olması, enfeksiyon oluşturmaması, mekanik komplikasyona yol açmaması ve hastada implantla ilişkilendirilebilecek belirgin bir şikâyet bulunmamasıdır.

Belde Platin Olanlar Hangi Belirtilerde Kontrol Olmalı?

Omurga ameliyatı sonrasında zaman zaman bel ağrısı yaşamak implantın mutlaka sorunlu olduğu anlamına gelmez. Ancak özellikle daha önce stabil olan bir hastada:

• Yeni başlayan veya giderek artan ameliyat bölgesi ağrısı,
• Hareket sırasında belirgin mekanik ağrı,
• Bacaklara yayılan yeni şikâyetler,
• Yeni uyuşma veya kas gücü kaybı,
• Yara bölgesinde kızarıklık, akıntı veya şişlik,
• Ateş,
• Omurga duruşunda belirgin değişiklik

ortaya çıkıyorsa yeniden değerlendirme uygun olabilir. Özellikle enfeksiyonlar bazen cerrahiden uzun süre sonra da ortaya çıkabilir. Geç dönem enfeksiyonlarda yalnızca ateş değil, implant başarısızlığı, kaynamama veya devam eden lokal ağrı gibi daha sinsi belirtiler de görülebilmektedir.

Beldeki Platinleri Çıkarmak mı, Bırakmak mı Daha Doğru?

Bu sorunun herkese uygulanabilecek tek bir cevabı yoktur. Ancak genel yaklaşımı şöyle özetlemek mümkündür:

• Platin stabil, kemik kaynamış ve hastada şikâyet yoksa, rutin çıkarılması genellikle gerekli değildir.
• İmplantla ilişkili olduğu düşünülen ağrı varsa, öncelikle diğer ağrı nedenleri dışlanır ve füzyon kontrol edilir. Uygun seçilmiş hastalarda çıkarma değerlendirilebilir.
• Vida gevşemiş veya kırılmışsa, kemik füzyonu ve omurganın stabilitesi değerlendirilir. Tedavi implantı çıkarmaktan yeniden stabilizasyona kadar değişebilir.
• Enfeksiyon varsa, enfeksiyonun erken veya geç dönemde olması, füzyonun durumu ve implantın stabilitesi tedavi planını belirler.
• Kemik kaynamamışsa, implantın yalnızca çıkarılması omurgayı instabil hale getirebilir. Bu durumda revizyon cerrahisi gerekebilir.

Belde Platin Varsa Asıl Soru “Ne Zaman Çıkarılacak?” Değildir

Omurga vidası bulunan bir hastada asıl takip sorusu: “Bu implant görevini sağlıklı biçimde sürdürüyor mu ve omurga stabil mi?” olmalıdır.

Başarılı bir spinal füzyon sonrasında şikâyet oluşturmayan implantların yalnızca belirli bir süre geçtiği için çıkarılması gerektiğine dair genel bir kural bulunmamaktadır. Çalışmalar da rutin implant çıkarılmasının standart yaklaşım olmaması, kararın şikâyetler ve mekanik durum doğrultusunda bireyselleştirilmesi gerektiğini desteklemektedir. Buna karşılık enfeksiyon, implant başarısızlığı, gevşeme veya dikkatle seçilmiş hastalarda implantla ilişkili olduğu düşünülen dirençli ağrı gibi durumlarda çıkarma ya da revizyon cerrahisi gündeme gelebilir.

Op. Dr. Onur Kulaksızoğlu ile yapılacağınız değerlendirmede mevcut vida ve platin sisteminin durumunuzu, omurgadaki kemik füzyonunu, implantlarda gevşeme veya kırılma bulunup bulunmadığını ve yeni bir cerrahi girişime ihtiyaç olup olmadığını görüntüleme ve nörolojik muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilebilirsiniz. Randevu talepleriniz ve sorularınız için şimdi bize ulaşın.

Merak Ettikleriniz

Beldeki platinler ömür boyu kalabilir mi?

Evet. Omurga implantları komplikasyon oluşturmadığı sürece uzun yıllar, hatta yaşam boyu vücutta kalabilir. Başarılı spinal füzyon sonrasında şikâyeti bulunmayan hastalarda rutin implant çıkarılması önerilen standart bir uygulama değildir.

Kemik kaynayınca vidalar çıkarılır mı?

Kemik kaynamasının tamamlanması vidaların artık mutlaka çıkarılması gerektiği anlamına gelmez. İmplant şikâyete veya komplikasyona neden olmuyorsa çoğu hastada yerinde bırakılabilir.

Platin gevşerse çıkarılması gerekir mi?

Her zaman değil. Füzyonun durumu, gevşemenin boyutu, hastanın şikâyetleri ve omurga stabilitesi birlikte değerlendirilir. Bazı hastalarda takip yeterli olabilirken bazı hastalarda implant çıkarılması veya revizyon cerrahisi gerekebilir.

Vida kırılırsa ne olur?

Kırık implant, kaynamama veya devam eden mekanik yüklenmeyle ilişkili olabilir. Ancak füzyon tamamlanmış ve hasta şikâyetsizse yaklaşım farklı olabilir. Tedavi kararı görüntüleme ve klinik değerlendirmeyle verilir.

Platin çıkarılırsa bel ağrısı geçer mi?

Kesin değildir. Bazı seçilmiş hastalarda implant çıkarılması ağrıyı azaltabilir ancak bel ağrısının birçok farklı nedeni vardır ve bütün hastalar implant çıkarılmasından fayda görmez.

Platin çıkarıldıktan sonra yeniden vida takılır mı?

Omurganın stabilizasyona ihtiyacı devam ediyorsa eski implant sisteminin çıkarılmasıyla birlikte yeni bir sistemle revizyon yapılabilir.

Belde platin olan herkes düzenli MR çektirmeli mi?

Hayır. Kontrol görüntülemelerinin türü ve sıklığı hastanın ameliyatına, şikâyetlerine ve takip bulgularına göre belirlenir. Her hastaya aynı aralıklarla MR uygulanması gereken standart bir program yoktur.

Beldeki platinin çıkarılması büyük bir ameliyat mıdır?

Cerrahinin kapsamı implant sayısına, füzyon seviyesine, önceki ameliyatlara ve yeniden stabilizasyon gerekip gerekmediğine göre değişir. Bu nedenle her hastada aynı büyüklükte bir işlem değildir.

Enfeksiyon varsa platin kesin çıkarılır mı?

Hayır. Erken enfeksiyonlarda bazı hastalarda implant korunarak cerrahi temizlik ve antibiyotik tedavisi uygulanabilir. Kronik veya geç enfeksiyonlarda ise çıkarma veya revizyon daha fazla gündeme gelebilir.

Omurga vidalarının çıkarılması için kaç yıl beklenir?

Herkes için geçerli “1 yıl”, “2 yıl” gibi sabit bir süre yoktur. Karar yalnızca geçen süreye değil kemik füzyonunun durumu ve implantın çıkarılmasını gerektiren gerçek bir neden bulunup bulunmadığına göre verilir.

*Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hekim muayenesinin ve kişiye özel tanı veya tedavi planının yerini tutmaz. Ani güç kaybı, idrar-dışkı kontrolünde değişiklik veya kasık bölgesinde uyuşma gibi belirtilerde acil sağlık değerlendirmesi alınmalıdır.